Tangle Nasıl Çalışır?

THE TANGLE

Bitcoin’in son altı yıldaki yükselişi ve başarısı, blockchain teknolojisinin gerçek dünyada bir karşılığı, bir değeri olduğunu kanıtladı. Bunula birlikte, bu teknolojinin dünya üzerindeki diğer para birimlerininde genel bir platform olarak kullanılmasını önleyen bazı dezavantajları da var. Blockchain ve bitcoin’in önemli dezavantajlarından biri her miktar için alınan işlem ücreti kavramıdır. Hızla gelişmekte olan IOT endüstrisinde mikro ödemelerin önemi ve bu işlemleri için ücret ödeme, transfer edilen miktarlardan daha büyük olacağı için pek mantıklı da değildir. Ayrıca bu ücretler block yaratıcıları için fırsat olarak görülürken, blockchain kullanıcılarının bu işlem ücretlerinden kurtulması hiç de kolay değildir. Bu da blochain kullanıcıları başka sebeplere yol açar. Sistemde iki ayrı kullanıcı türü vardır; İşlemleri yapanlar, işlemleri onaylayanlar. Sistemin bu tasarımı çatışma yaratacak ayrımcılıklara neden olur ve sistemin tüm elemanları bu çatışmaya çözüm bulmak için kaynaklarını ayırmak zorunda kalırlar. Bu sözü edilen sorunlar, blockchain altyapısını kullanan Bitcoin ve diğer kripto para kullanıcılarının farklı çözümler aramasının temelini oluşturuyor.

1

IOTA, yazılım protocolü olarak, blockchain’den farklı olarak Tangle’ı kullanır. Tangle’ın en  önemli özelliklerinde biri işlemleri paralel olarak yapmasıdır. Genel olarak, tangle temelli kripto para sıralı bir işleyiş ile çalışır. Küresel block zincirinin yerine tangle adını verdiğimiz DAG yer alır. Düğümler(Nodes) tarafından verilen işlemler, işlemlerin depolanmasıyla tangle grafiği kümesini oluşturur.

 

Tangle’ın Blockchain’den farklı 2 ana özelliği vardır:

  1. IOTA paralel işlem kabiliyeti ile yüksek işlem çıktısı elde edilebilir. İşlemler arttıkça, tangle daha da büyür, işlemler hızlı hale gelir, işlemlerin daha hızlı hale gelmesiyle birlikte daha güvenli hale gelmesini sağlar.
  2. Tangle’da kullanıcı ve onaylayıcı gibi bir ayrım olmadığı ve tüm IOTA’lar yaratıldığı için madencilere gerek yoktur ve her kullanıcı sistemdeki diğer işlemleri onaylaması gerektiğinden sistemdeki işlemler için ücret ödenmesine gerek duyulmamaktadır. Yani Tangle kullanan IOTA’da işlem ücreti yoktur.

Blockchain’de bir işlemin onaylanabilmesi için Block oluşturulması için net olmayan bir zaman geçmesi gerekmektedir.  Tangle, eşzamansız yerleşime izin verir, yani işlemin tamamlanması için net olmayan bir zamanın geçmesi gerekmemektedir.

Tangle, Standart  binary kodlamanın ,değişmiş hali ternary ile programlanmıştır. Ternary, binary’e göre daha verimli ve bazı önemli geliştirmelere de olanak sağlamaktadır.  Tangle hem binary hem de ternary sistemlerde çalıştırılabilir.

Tangle’da bir kullanıcı işlem başlattığı zaman, tangle(Ağ) üzerindeki 2 işlemi onaylamak zorundadır. Bu onaylar  Şekil.1 deki yönlendirilmiş oklarla belirtilmiştir. Eğer A işlemi ile B işlemi arasında yönlendirilmiş ok yok ise, fakat A’dan B’ye en az 2 uzaklıkta yol var ise buna A, B’yi dolaylı onaylar deriz. Bir de diğer tüm işlemler tarafından dolaylı veya doğrudan onaylanan başlangıç(Genesis) işlemi vardır(Şekil.2).

Tangle’ın başlangıcında, tüm token’ları içeren bir adres vardır.  Genesis işlemi bu token’ları diğer birkaç adrese(Kuruculara)  gönderir. Bütün token’lar genesis tararafından yaratılmıştır ve gelecekte token yaratılmayacaktır ve madenciliğe gerek kalmayacaktır. Dünyada sadece israf yaratacak ve hiçbir iş yapmadan kazanç sağlayan madencilerin devreden çıkartılmasını sağlayacaktır.

Tangle’ın ana mantığı yukarıda belirttiğim gibi, işlem başlatan kullıcı, sistemdeki diğer iki işlemi onaylamalıdır. Bu nedenle işlem başlatan kullanıcılar, Ağ güvenliğine katkıda bulunmaktadırlar.  Buradaki düğümlerin(Node), işlemlerin çakışıp çakışmadığını kontrol ettiği varsayılır. Eğer node işlemin daha önceki tangle geçmişinde olduğunu farkederse, node bu işlemi dolaylı veya doğrudan hiçbir şekilde onaylamaz.

Eğer bir işlem bu onayları tamamlar ise , sistem tarafından kabul edilir. Burada işlemlerin onaylanması için node’lara herhangi bir kural girilmediğini gözlemlemek önemlidir. Bu, Özellikle IOT bağlamında,  node’ları önceden yüklenen yazılımlar ile özelleştirmek için mantıklı görülüyor.

2

Şekil.1

3

Şekil.2

 

 

Bir işlemin gerçekleşebilmesi için, Node aşağıdaki adımları gerçekleştirir:

  1. Node, belirli bir algoritmaya göre sistemdeki diğer iki işlemi(transactions) seçer. Genel olarak bu iki işlem çakışabilir.
  2. Node bu iki işlemin daha tangledaki geçmiş işlemlerden çakışıp çakışmadığını kontrol eder, çakışanları onaylamaz.
  3. Node, işlemi onaylayabilmesi için, blockchain’dekine benzer kriptografik bulmacayı çözmelidir.

Tangle hakkında daha detaylı bilgiye ulaşmak için, IOTA White Paper’ı inceleyebilirsiniz.

https://iota.org/IOTA_Whitepaper.pdf