IOTA Nedir?

IOTA NEDİR

Bu yazımda IOTA hakkında temel bilgileri paylaşmaya çalışacağım. IOTA, 2015 yılında Dominik Schiener ,David Sønstebø, Sergey Ivancheglo, and Dr. Serguei Popov tarafından kurulmuştur. IOTA, IOT Endüstrisi(Endüstri 4.0) için geliştirilmiş kripto para birimidir. Blockchain’in evrimleşmiş adımı olarak adlandırılan “tangle” yapısını kullanır. Destekçileri tarafından “Bitcoin ve Ethereum killer” olarak da tabir edilmektedir. IOTA’yı Blockchain temelli kripto paralardan ayıran en önemli özellik transaction fee yani işlem ücreti olmamasıdır. IOTA’da diğer kripto paralardan farklı olarak mining işlemi yoktur.

 

Zero Fees (İşlem Ücreti YOK)

Bir gönderme işlemi yapmak için, kullanıcının cihazı ağ(Tangle) üzerindeki başka 2 işlemi doğrulamak zorundadır. Bu iki işlemi onaylamak için, cihaz düşük zorluktaki bir dizi matematik problemlemini çözmek durumundadır bunu”Proof-Of-Work” olarak adlandırıyoruz. Bu matematik problemleri neredeyse bütün PC ve telefonlar üzerinde çözülebilecek durumdadır.

Yani bir işlem yapabilmek için hem işlemi başlatmak hem de diğer kullanıcıların başlatmış olduğu işlemleri doğrulaman gerekir. Bu da IOTA’da kullanıcı ve onaylayıcı(Miners vs) ayrımı olmadığını gösterir. Bu madencilikte harcanan büyük enerji israfını ortadan kaldırır. Belki de daha önemlisi Tangle’ın bu madencilere olan ihtiyacı kaldırmasından dolayı sistemin bu işlemleri sağlayanlara para ödemsi gerekmez, yani işlem ücreti gereksinimi ortadan kalkar.

Proof Of Work, standart Blockchain altyapısında kullanılan ile karşılarştırılmamalıdır. IOTA’nın Proof Of Work’ü direk olarak Hashcash ile karşılaştırılabilir ve iki amaca hizmet eder: Spamleri ve Sybil ataklarını önlemek.

Infinitely Scalable (Sonsuz Ölçeklenebilirlik)

Her işlem gönderenin, Tangle üzerindeki iki işlemi onaylaması gerektiğinden, İşlem gönderenleri sayısı arttıkça, bu çözülebilecek işlem sayısı da doğal olarak artmaktadır. Bu IOTA’nın sonsuz sayıda işlem ile ölçeklenebilir olduğunu gösterir. IOTA’nın ölçeklenebilirliği aşağıdaki grafikte gösterilmiştir.

1

Fast Transactions(Hızlı İşlemler)

İşlem süreleri, Tangle üzerindeki işlem sayısı ile ters orantılıdır. İşlem sayısı arttıkça, onaylanan işlemlerin süresi kısalır.

2

Fixed Money Supply (Sabitlenmiş Para Miktarı)

Başlangıç bloğunda tüm IOTA’lar yaratılmıştır. Bu IOTA’ların miktarı ne arttırılabilir ne de azaltılabilir. Toplam IOTA miktarı 2.779.530.283.277.761 olarak optimize edilmiştir. Çeşitli hesaplama yöntemleri kullanılmıştır, detayına inmeyeceğim. Şuan exchange sitelerinde MIOTA(Mega IOTA) olarak işlem görmektedir.  Borsalar üzerinde gördüğümüz değer 1 MIOTA’ya yani 1000000 IOTA’ya aittir.

3

Quantum Proof

IOTA, Eliptic Curve şifrelemesi(ECC) yerine hash tabanlı imzaları kullanır. Hash tabanlı imzalar sadece ECC’den hızlı olmayıp, aynı zamanda tangele protocolünün karmaşıklığını azaltarak imza ve doğrulama işlemlerini büyük ölçüde kolaylaştırır.

 

MAM(Masked Authenticated Messasing)

Bu deneysel modül, şifrelenmiş veri akışını yayınlamak ve erişmek için işlevsellik kazandırak çift katmanlı bir data iletişim protokolüdür(RSS gibi).  Cihazın maliyeti veya büyüklüğü bir önem içermemektedir. IOTA’nın consensüs protokolü, mesajlar askışlarına bütünlük katar. MAM’ın bu özelliklerine bakıldığında bütünlük ve gizliliğin buluştuğu endüstrilerde önemli bir ihtiyacı yerine getirmektedir. MAM hakkında detaylı bilgiyi aşağıdaki linkte bulabilirsiniz.

https://blog.iota.org/introducing-masked-authenticated-messaging-e55c1822d50e

 

Diğer Özellikler

Snapshotting, modülerlik, Güvenli veri transferi, Flash Channels, Özel işlemler gibi farklı özellikleri de vardır.

 

IOTA’yı şuan yeni doğmuş bebek olarak düşünebiliriz. Haziran aylarında ilk kez exchange borsasında(Bitfinex) listelendi. Şuan gelişim aşamasında ve teknolojisiyle birlikte birçok yeni proje geliştirilmek olup, Dev firmalar ile işbirliği içerisindedir.  Kasım ayı sonunda duyurdukları data market ile tüm dünyanın ilgisini çeker hale gelmiştir. Aralık ayı veya en geç Ocak ayı içerisinde konu ile ilgili aplikasyonlar paylaşılacak olup. Daha çok kişiye hitap eder hale geleceklerdir.

https://data.iota.org/

https://blog.iota.org/iota-data-marketplace-cb6be463ac7f

Data Market , data yani verinin çok önemli yer kapladığı dünyamızda, yeni bir çığır açacak ve tüm kullanıcıların bundan fayda sağlamasına yardımcı olacaktır. Google, Facebook gibi siteler gündelik yaşamda binlerde datayı bizim üzerimizden elde ederken, bunun bize pek bir kazancı olmamaktadır. Fakat data market ile insanlar sensörler vasıtası ile tüm bu dataları kendileri paylaşabilecek ve bunun karşılığını anında alabileceklerdir. IOTA’nın marketplace’de partnerlik yaptığı şirketlere baktığımızda Microsoft, Bosch, Fujitsu, Schneider Electiric, Delphi, Nordic Impact, Deutsche Telekom gibi dev şirketleri görürüz.

IOTA önceliğini gelişime verdiği için çok fazla exchange sitesinde yer almamaktadır.  Gelişimi arttıkça daha fazla exchange sitesini de aktif hale getirmektedir. Market kapasitesi olarak zirvede olan kripto paralara(Bitcoin, Ethereum,Bitcoin Cash, Ripple vs.) baktığımızda 200’den fazla exchange sitesinde aktif olduklarını görürüz fakat IOTA şuan sadece 4-5 exchange sitesinde aktif olmasına rağmen market kapasitesi sıralamasında 5. Sıraya yerleşmiştir.

4

NASIL IOTA ALIRIM

IOTA şuan sadece birkaç exchange sitesi üzerinden alınabilir. Bunlar Bitfinex(BTC, ETH; USD), Binance(BTC, ETH), Coinone(KRW), OKEx(BTC, ETH; USD). Eğer bu sitelerde kripto paranız var ise bunları exchange borsalarında IOTA’ya çevirebilirsiniz. Eğer yoksa bu siteler üzerinden öncelikle bu kripto paraları satın almanız daha sonra IOTA’ya exhange yapmanız gerekmektedir.

 

IOTA’LARIMI NEREDE SAKLAMALIYIM

IOTA’nın kendine ait farklı ortamlar için cüzdanları bulunmaktadır.  IOTA Wallet’ı aşağıdaki linkten indirebilirsiniz.

https://github.com/iotaledger/wallet/releases

Bu cüzdanın kurulum ve kullanımını daha sonra ayrı bir yazıda aktaracağım. IOTA ekibinin wallet üzerinde çalışmaları devam ediyor ve IOTA wallet şuan final haline gelmiş değil. Bu sebeple cüzdan kullanım sürecinde bazı problemler ile karşılaşabilirsiniz. IOTA Wallet final hale gelene kadar paranızı satın aldığınız Exchange borsasında saklamanızı öneririm.